Terry Pratchett - kilka słów o twórcy Świata Dysku

Terry Pratchett urodził się w 1948 w Beaconsfield. W młodości pragnął zostać astronomem, jednak zabrakło mu potrzebnych w tym zawodzie zdolności matematycznych. Właśnie ta pasja zapoczątkowała zaintoresowanie Pratchetta literaturą science fiction. Początkowo zaczytywał się tekstami H.G. Wells'a i Arthur'a Conan Doyle'a oraz każdą ważniejszą pozycją z gatunku s-f. Pratchett opublikował swoje pierwsze opowiadanie w wieku 13 lat w szkolnej gazetce (nosiło tytuł The Hades Business). Natomiast swojej pierwszej komercyjnej publikacji doczekał się w wieku 15 lat. Dwa lata później Terry opuścił szkołę i rozpoczął pracę jako dziennikarz Bucks Free Press (kończąc jednocześnie kurs dziennikarstwa).

Około 1968 roku Pratchett przeprowadzał wywiad z Peterem Banderem van Durenem, współdyrektorem niewielkiego wydawnictwa, podczas którego wspomniał o swojej powieści pt. Dywan. Duren opublikował tę książkę w 1971 roku (w wersji ilustrowanej). Powieść otrzymała kilka bardzo dobrych recenzji, co umożliwiło autorowi kolejne publikacje. W 1976 roku na rynku pojawiła się książka science fiction Ciemna strona Słońca, a w 1981 - Warstwy wszechświata.

W tym czasie Pratchett kilkakrotnie zmieniał miejsce pracy, aż w 1983 roku został rzecznikiem prasowym Central Electricity Generating Board (CEGB – Centralnego Zarządu Elektroenergetyki). Jak żartował później, wybrał świetny moment na rozpoczęcie tej kariery – tuż po wypadku w elektrowni jądrowej Three Mile Island w Pensylwanii. Twierdził, że napisałby książkę o doświadczeniach z tej pracy, gdyby uważał, że ktokolwiek mu uwierzy.

Pierwsza powieść ze Świata Dysku – Kolor magii – została wydana w 1983 roku przez Colina Smythe'a (w twardej oprawie) i przez wydawnictwo New English Library (w miękkiej oprawie). Prawa do wydań w miękkiej oprawy zostały wkrótce odkupione przez wydawnictwo Transworld. Największą popularność Pratchett zdobył po emisji programu Woman's Hour (nadawanego przez BBC Radio 4), w którym pojawił się sześcioodcinkowe słuchowisko na podstawie Koloru magii. Po wydaniu kolejnej powieści z serii Świata Dysku (Blask fantastyczny, 1986 rok), Pratchett stał się jeszcze bardziej znany. W późniejszym czasie prawa do wersji w twardej oprawie zostały wykupione przez duże wydawnictwo Victor Gollancz (Pratchett był pierwszym pisarzem fantasy wydawanym przez to wydawnictwo), które publikuje książki autora po dziś dzień. Okładki do obu tych książek namalował Josh Kirby, co zapoczątkowało wieloletnią współpracę obu artystów trwającą aż do śmierci malarza w 2001 roku.

Pratchett rzucił pracę w CEGB w 1987 roku po publikacji czwartej powieści ze Świata Dysku (Mort) i całkowicie skupił się na pisarstwie. Sprzedaż jego powieści szybko wzrastała i bardzo dużo jego książek wdrapało się na szczyty list bestsellerów. Według "The Times" Pratchett był najlepiej sprzedającym się autorem z Wielkiej Brytanii w 1996 roku. Według raportu Bookseller's Pocket Yearbook z 2005, w 2003 Pratchett zdobył 3,4% rynku wydawniczego fantastyki w twardych oprawach, jeśli chodzi o liczbę sprzedanych egzemplarzy i 3,8% jeśli chodzi o ich wartość, co dało mu drugie miejsce po J. K. Rowling (odpowiednio 6% i 5,6%), podczas gdy na rynku książek z miękką oprawą Pratchett zajmuje piąte miejsce z 1,2% w liczbie i 1,3% w wartości sprzedanych książek. W Wielkiej Brytanii jego książki sprzedają się w 2,5 miliona egzemplarzy rocznie.

Nagrody

1994 r. - British Book Awards – Autor Roku w dziedzinie Fantasy i Science Fiction.
1998 r. - kawaler Orderu Imperium Brytyjskiego za zasługi dla literatury.
1999 r. - tytuł doktora honoris causa w dziedzinie literatury Uniwersytetu w Warwick.
2001 r. - tytuł doktora honoris causa w dziedzinie literatury Uniwersytetu w Portsmouth.
2003 r. - tytuł doktora honoris causa w dziedzinie literatury Uniwersytetu w Bath.
2004 r. - tytuł doktora honoris causa w dziedzinie literatury Uniwersytetu w Bristolu.
2001 r. - Carnegie Medal dla najlepszej powieści dla dzieci za powieść "Zadziwiający Maurycy i jego uczone szczury".
2003 r. - dołączył do Charlesa Dickensa jako jedyny autor z pięcioma książkami na liście 100 najlepszych książek BBC (cztery z nich to powieści ze Świata Dysku).
2004 r., 2005 r., 2007 r. - wszystkie powieści o Akwili Dokuczliwej otrzymywały nagrodę Locus Award dla najlepszej książki dla młodzieży.

Terry Pratchett w internecie:

  1. Oficjalna strona Pratchetta;
  2. Oficjalna strona Pratchetta - strona brytyjska, na której znajdziecie również forum;
  3. pratchett.pl - polska strona poświęcona Pratchettowi;
  4. Discworld - serwis skupiający swoja uwagę na cyklu o Świecie Dysku;
  5. Płaska strona o płaskim świecie - nie trudno się domyślić o jaki świat chodzi;
  6. Pratchett w L-Space Web - a co to jest L-Space przeczytacie tutaj;
  7. Wikipedia - wersja angielskojęzyczna;
  8. Pratchett w Internet Movie Database - filmy na podstawie prozy Pratchetta.